vou no coche e escoito a radio. é moi cedo, tanto que ás veces sospeito que aínda non teño todo o cerebro prendido e penso a medio gas. tenche que ser iso, non hai outra explicación.  polas ondas fala o presidente. e eu, xa digo que vou aínda coas legañas postas e non teño a certeza de escoitar ben. pero creo que dixo o que dixo e eu non sei como non me mato,  do susto, como non teño un accidente. porque as cousas que lle escoito a feijoo son surrealistas. síntoo falar de autogoberno galego e da imposición de madrí e  pregúntome se feijoo se fixo da upg ou que carallo está pasando. porque fala do das caixas e larga un discurso nacionalista que faría saltarlle as bagullas emocionadas ao mesmísimo castelao. e toda esta idea leveda co apoio do bng a medida o pp, o que non fai outra cousa que confundirme sobremaneira. é alucinante a política da terxiversación lingüística. feijoo fala de liberdade, de imposición lingüística, de autogoberno e aínda ten coraxe a dicirlle a ferrín (a ferrín, ollo, nin máis nin menos que a ferrín!) que se deixe de latricar e que defenda o galego. manda carallo na habana. querido feijoo, teño que recoñecerlle a súa habilidade,os seus  sonlle exercicios de equilibrio semántico encomiables.

paro na estación de servizo e apago a radio. non o fago por precaución. fágoo porque me confunde e aínda é noite. cando vou pagar vexo un coleccionable de poesía española e, ao lado, a voz de hoxe. 

partido de poetas, penso en alto.

-como dice? , pregúntame a tipa co meu carné na man.

-nada, nada,cousas miñas, vostede cobre…

será iso. será que feijoo e os seus son uns poetas.

daquela ferrín non sería máis ca un político.

;) como saben, se non fose polo humor, na casatlantica hai moito tempo que teriamos emigrado, mesmo a risco de algún día retornar convertidos en paletos indianos coma seica lles pasou a outros. o caso é que hoxe amenceu de bo día, anque cedísimo, sobre a atlántica alcoba e dediquei o tempo do almorzo a este entretido divertimento que non leva nin cinco minutos: tranformar novas. aquí queda a versión política desta nova de fútbol: http://www.xornal.com/artigo/2010/01/25/…
recomendamos este pasatempo a todos os que se lles altera o pulso lendo os xornais. o procedemento pasa por tomar a primeira nova que se atope e mudar só as palabras claves, mantendo intacto o resto. asegúranse risas. pódese facer tamén con revistas do corazón e políticos da oposición. hilarante. Pois iso, como dicía o titular: 

La Xunta ya busca un conselleiro de Cultura.

Tras la lesión sufrida por Roberto Varela el pasado lunes ante los escritores galardonados con el Premio Nacional de Literatura, el gobierno ya trabaja para intentar reforzar su plantilla con otro conselleiro de Cultura. Hay que tener en cuenta que, además de Varela, también Anxo Lorenzo, el secretario xeral de Política Lingüística, sufre una lesión de larga duración, por lo que la Xunta no cuenta con ningún político específico para esa posición.
“Es muy complicado fichar a un conselleiro a estas alturas de la temporada, pero el gobierno ya se está moviendo para intentar fichar a algún político para ese puesto. De todos modos, tampoco estamos desesperados y no vamos a hacer ninguna locura”, declaró ayer Núnez Feijoo, presidente del gobierno blanquiazul.
“Además de que es una posición en la que hay muy pocos políticos de nivel, y los que hay son titulares en sus partidos y cobran un sueldo muy alto, no hay que olvidar que Varela, en verano, va a estar como una moto y con ganas de jugar, por lo que cualquier político que venga sabe que la competencia va a ser muy dura a partir de la próxima temporada”, añade Feijoo.
Precisamente por ello, el gobierno tiene muy claro cual es el perfil de conselleiro que más se adapta ahora mismo a las necesidades del partido. “Para nosotros, lo ideal sería fichar a un conselleiro que viniese cedido hasta final de legislatura, con la posibilidad de incluir alguna opción de compra. Lo más factible sería traer a algún político con experiencia, que ahora no esté actuando como titular en su partido pero que ya haya demostrado que tiene nivel para participar del gobierno autonómico. De todos modos, estamos trabajando en varios frentes, aunque es complicado encontrar a un candidato en estas circunstancias”, señala el presidente.
Otra de las dificultades para fichar a un conselleiro de cultura es que, tal y como señala Núñez Feijoo, en la política actual la mayoría de los conselleiros de cultura, más que defensas, son políticos de un perfil muy ofensivo. “Casi todos tienen un corte muy ofensivo, son casi interiores. De hecho, Varela también lo era cuando llegó a la Xunta, pero tuvo una gran referencia para aprender, que era Pérez Varela, y su política cultural fue mejorando hasta alcanzar su nivel actual, que es el de uno de los mejores”, concluye Feijoo.

Estimados responsables do país: 

Tal vez vostedes fagan coma quen non o sabe, ou eviten caer na tentación de cavilar niso, pero vostedes non están en Castela, nin en Nova Iorque nin en Estrasburgo. Saquen a cabeza pola fiestra do despacho e miren as hortiñas rosalianas que aínda quedan en Compostela. venas? Pois non se enganen: están en Galiza. Avergóñanse? Renegan? Mala sorte. Aínda así seguen en Galiza. E son os galegos os que lles dan de comer (e creo que non comen mal),  e os que  lles pagan eses coches tan baratos que conducen e eses traxes que ninguén lles regalou. E por certo, eses seus votantes dos que tanto presumen…a maioría falan galego ou minten nas enquisas (e supoño supoño que ter votantes galegofalantes é mellor que ter votantes mentireiros). 

Pois nese país no que están, Galiza, por  moito que se avergoñen, a lingua propia é o galego. E nela leva moitos séculos habendo unha produción cultural vasta que se exporta sen problemas a calquera parte do mundo. Igual vostedes non o saben (son daquelas xeracións que non estudaron nin literatura, nin historia nin lingua galega na escola, asumo que poidan descoñecer algunhas cousas) pero esa lingua e esa cultura deron ao mundo centos de escritores, intelectuais e artistas que andaron pola xeografía planetaria co galego na boca sen temor nin complexo. Creadores que traduciron autores de ducias de linguas ao galego, escribiron algunhas das obras cumbres da literatura mundial en galego, pintaron cadros e expuxeron polo mundo adiante, fixeron fotografías e foron recoñecidos máis aló das nosas fronteiras,  idearon películas que se proxectaron alén dos teleclús das nosas aldeas e tocaron e cantaron, algúns mesmo en galego, e foron escoitados por xentes de todas as nacionalidades. Fixérono con complexo de galego? Este é un bo momento para lle preguntar que carallo é iso. Tiña castelao complexo de ser de Rianxo? Avergoñábase Cunqueiro da lingua na que xuraba seu pai? Ou acaso Chano Piñeiro pensaba que en Galiza non se podían facer películas?

Estar acomplexado é pensar que a nosa lingua é menos ca outras, que a nosa cultura non vale para sacar das nosas fronteiras e que a que debemos exportar é a “feita en Galicia” e non a “feita en galego”. Renegar do propio porque o prado do veciño semella máis verde, iso venlle sendo o complexo. Dar conferencias en castelán, sendo representante da cultura e o goberno galego, e tendo diante un auditorio galego… iso é ter complexo. É ter complexo de galego en Galiza. É renegar, coma se renegaba cen anos atrás, dunha lingua e unha cultura recoñecidas mesmo nesa Europa tan querida para os intelectuais de miras tan “abertas” que -diolopaghue-  nos veñen salvar do noso enfermizo “ensimismamento”. 

Sei polos dicionarios que coñecer a cultura dun, respetala e dala a coñecer a para que outros poidan desfrutala non é estar ensimesmado. Claro que se empezamos a definir nós mesmos as palabras e pasamos da Real Academia, como vexo que non lles dá reparo facer… aí si que, como dicía aquela propaganda, valerá “pulpo” como “animal de compañía” e “cultura galega” como sinónimo de “límite intelectual”.

Pero que eu  saiba, a cultura sempre suma. É a ignorancia a que limita.

(a foto dos animaliños relacionándose sen complexos saqueina de aquí. )

esta fin de semana hai festa en valadares, organizada polo colectivo alg-a, bendita asociación que anima un pouco a vida a terra do vello olivo. xa empezou a semana pasada, que pasei chamando aos colegas para comentarllo e, de paso, tamén aos medios (que, salvo unha excepción, pasan amplamente do asunto). a festa é en realidade un festival no que hai moito para ver e escoitar. malia o silencio dos medios, eu porfío e mando algúns meils co programa, un deses escritos de poucas palabras que despois precisan dunha longa explicación para a xente de a pé, coma min. ruidismo, experimentación, slow psicodelic, electroacústica, performance, club, VJing, teatro-movemento, funk-hop, poesía fonética… eu mesma entendo só algunha palabra solta pero en xeral ignoro o significado de todas postas por xunto. así que cando os colegas me preguntan que vai haber? teño que traducir todo iso a referentes máis aprehensibles.

-pois música, poesía, teatro, videos e un bar.

-ah vale! e que como vin aí un montón de palabras en inglés…

-home, éche todo..un pouco raro, iso si, un pouco… experimental, digamos, para falar con propiedade.

-pero habendo bar, non hai fallo!

o máis bonito é que todas esas palabras difíciles xuntan unha morea de xente alá en valadares, nun sitio, onde se ubica o lab(oratorio) alg-a, que non deixa de ser a aldea. entre coleiros, cabaceiras, veciños con can solto e, como son as aldeas aquí en vigo, algún chalé. e eu, como son unha aldeá, síntome alí coma maraghota no mar. e para máis, as propostas que se xuntan arredor de alg-a son sempre sorprendentes. só lamento que tales citas acaben sendo pequenas festas para veciños e amigos que, se non fose pola rede, nunca trascenderían máis alá da nosa propia folla parroquial. é unha mágoa, sinceramente, que tanto esforzo e talento sexa coma sempre invisible.  quería convidar a roberto varela, que é un home de mundo, e que ademais sabe inglés e non hai que traducirlle nada. pero valadares non é nova iorque , haberá que dicirlle que traia as botas de treking e que o chofer non meta o coche na lama da finca, que se chove, calquera llo saca. 

pois iso, saiba que está convidado, señor conselleiro da cultura galega, perdón! de galicia.

agora si. velaiquí o está; cos seus nenos cantando números, as cestas de xamón e mazapán, as longas fileiras de xente que visa en man agarda ao pé dos mostradores, a xiada das sete da mañá nos cristais do coche, os quilómetros que facemos os que volvemos á casa por estas datas e polos langostinos, os amigos invisibles, as ceas, as comidas, as merendas, o champán, a resaca do champán, as comidas, as merendas, as ceas (non insisto máis que aquí a todos nos gusta a cuchipanda e sabemos de que vai isto) e esa cousa tan entrañable que son as postais de nadal. 

se nunca fixeches unha postal de nadal é que non es humano. sinxelamente es un replicante que non tivo infancia nin pasado e ao que por enriba algún técnico desalmado esqueceu insertarlle esa memoria. certo é que nos tempos que corren hai quen pensa que a postal é substituíble polo sms, máis ou menos chisposo ou entrañable, que se pode enviar a última hora e, sen ningunha análise previa, a toda a axenda telefónica. pero iso, ademais de ser un erro -porque aínda que ti non o creas moita da túa axenda non saberá quen es cando o reciba e estarás gastando corenta pesos en balde- non é comparable coa emoción de recibir un anaquiño de cartón ilustrado ou enviar, vía telemática, uns cantos ceros e uns ordeados en forma de acivro e cirio iluminado. se es dos primeros, dos do sms, as telefónicas están refregando nas mans agora mesmo e non é polo frío. pero se es dos segundos ti mereces a nosa postaliña, que carallo!

hai dez anos os invernos semellaban aínda máis fríos ca agora. os invernos da memoria, xa saben, sempre se alongan máis ca os da vida mesma e as súas neves caen xélidas sobre os cálidos recordos. daquela nós eramos unha pandilla indefinida, de xente que non empregaba o teléfono e simplemente nos viamos polos bares. mellor dito, viamonos no bar. e nunca durmiamos. ou non durmiamos muito. non precisabamos descansar. a nosa familia, cando precisaba falar con nós, chamábanos ao bar. calisto berraba dende a barra: fulano, túa nai ao teléfono! e falabamos coma nun locutorio. os nosos proxenitores despedíanse mandando saúdos ao camareiro.

foi unha época gloriosa. pero un día pecharon o bar. temos que pechar, díxonos calis. e fixemos una festa enorme na que bebemos todo, absolutamente todo, o que quedaba na bodega. ao final repartimos as sillas e as mesas, alguén levou as banquetas da parte de abaixo e eu vivín un par de anos nun piso que estaba amoblado con boa parte da alacena de detrás da barra. era como ter o bar na casa. pero sen todos eses borrachos metendo ruido ata as tres da mañá. 

ese bar era a sá do penal.

pero non quería falar disto senón do que pasou despois…

despois ese grupo de xente que nunca se chamaba por teléfono pero sempre se atopaba para as copas vagou por aquela rúa buscando onde abrigarse, así como un número fixo que remitir á súa familia para posibles comunicacións. foi entón cando viu aquela luciña trémula ao final da algalia. montaron un garito aí?, preguntabámonos. e entramos botar un ollo. como poñían rocanrol pareceunos un sitio caralludo. sentabamos ao lado do teléfono e agardabamos a que fose chegando a xente ou a que a nosa familia chamase. sempre había alguén naquel anaquiño de barra. e do outro lado as nosas benefactoras servían o sorriso máis doce da noite. sempre recibíndonos de brazos abertos. así os membros daquela pandilla que nunca empregaba o teléfono acabáronse convertindo en penélopes de garito que agardaban mínima oportunidade para botarse ao océano do licor café se ulises non chamaba.

ese garito é o malas pécoras. un sitio de puta madre. e aínda se nos pode atopar por alí, dez anos despois, recalando de vez en cando naquelas augas cálidas. e festexando a sorte de porto tan abrigado.e para celebrar, este venres lemos alí. na mellor das compañas.

a foto é roubada do feis de x carlos hidalgo. non nos coñecemos pero temos 17 amigos en común, que para o feisbuc é coma se fosemos irmáns.

anden con tino, que chama o nadal polas axendas e as churrascadas e iso élles sinónimo de enchenta de mazapán, sobredose de viño da casa e exceso de confianzas cos compañeiros do traballo. e acepten este consello: se queren evitar facer o parvo diante do xefe, en vez de ir á cea de empresa digan que quedaron pra ir a un recital de poesía. aquí teñen o convite:

hai xa un tempo que me veño preguntando se os cristianos 2.0 van confesar e lle contan ao cura que se baixaron a última de crepúsculo do emule. tamén me pregunto cantos padrenuestros custa iso e como os calcula o cura, se teñen un protocolo do vaticano ou algo así… porque se compartir é delito supoño que tamén será pecado e terei que facer esforzos considerables para salvar a miña alma, iso se non estou xa definitivamente condenada ás chamas eternas do inferno (con todo o frío que levo pasado eu nesta vida, igual non me vén tan mal).
sei tamén que non son a única á que agonian estas dúbidas espirituais. os da sgae tampouco descansan coa precupación e ollo, non son os únicos. entendo que estean preocupados porque, hombre, hai que defender os dereitos do autor! o resto é ser un delicuente, un pirata, unha persoa sen corazón que odia a música, o cine e a literatura, que non respecta aos creadores. e si: un pecadento!!!
pobres autores….que sería deles sen o canon e os restrictivos e case eternos dereitos? ninguén se acorda do pobres que eran o smúsicos, por exemplo, cando había cintas e as gravábamos unha e outra vez para amigos e familiares? cantas familias de artistas non arriunou a TDK?
agora ben, aproveitarei este momento para confesar que eu teño malos pensamentos, pensamentos impuros. e que me imaxino unha cultura máis libre, adecuada aos tempos e posibilidades que hoxe temos, na que compartir e respectar os dereitos dos creadores con cordura, sen facer deles a bandeira dun negocio máis que sospeitoso. recoñezo que teño pensamentos impuros e que só son quen de sacalos da cabeza con duchas frías de realidade. do autor víveche moita xente. que sería de editores, fabricantes, distribuidores, comerciantes, axentes, managers, herdeiros e demais curia se andamos regalando as cousas, eh? pois seríache a fin do mundo, vaia. nunha palabra: a apocalipse.
así que estean precavidos. vaian confesando.

(a imaxe é roubada a miguel anxo -e non, non é fernán vello-. anque creo que el tamén a copiou dun libro, por se queren denuncialo…)

apreto forte os dentes porque me cabreo. xa me cabreaba antes pero  dende que vivo aquí cabréome máis.  fódeme que no bar comenten  qué graciosa coma se estivesen vendo un indio con plumas na cabeza,  fódeme que as dependentas me miren con cara de sorpresa e me digan graciñas para facerme o favor de falarme galego, fódeme que o carniceiro me pregunte tres veces que quero cando lle pido un coxote de polo se llo estou sinalando co puñetero dedo!, fódeme que as señoras miren o meu fillo con mágoa porque lle digo palabras das que elas renegaron e fódeme que o puñetero presidente e toda esa caterva de bichicomas que nos gobernan e sangran desprecen a nosa cultura e a nosa lingua e nos chuspan na cara sen remordementos.

apreto os dentes tan forte que me doe a mandíbula durante días. necesito unha boa dose de galego e codeína.

 parece un conxunto de rópoc ou pocróc pero en realidade é exactamente iso que se di: aldao, lado e as nosas alumnas do curso no post anterior citado. e dicimos modernas porque  é que son case todas mulleres (laméntoo polo home que dis que foi o primeiro día). e se elas se animan e vos vindes aplaudir pode quedar unha cousa simpática, unha velada desas entrañables que ás veces a poesía e a vida nos regalan.
si, xa sei que é tamén a fin de semana do evento antes coñecido como culturgal e que hai exceso de programación cultureta na cidade da torre. pero iso non é excusa para non vir tomarlle unha cervexa cun par de poetas. faremos os nosos mellores chistes. avisados estádes.